Terapide gizlilik: anlattıklarım kimseyle paylaşılır mı?

Terapiye başlarken en çok merak edilen konulardan biri gizliliktir. Kısa yanıt şu: Psikologla konuştuklarınız gizlidir. Ama bu kuralın sınırları vardır ve bu sınırları baştan bilmek hakkınızdır.

Bu yazıda Türk Psikologlar Derneği'nin (TPD) etik kurallarına göre gizliliği anlattık. Bu bir hukuki görüş değildir.

Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa 112'yi arayın.

Temel kural: gizlilik

TPD Etik Yönetmeliği'nin gizlilik maddesine göre psikolog, çalışması boyunca hizmet verdiği kişilerden edindiği bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür.

Aynı madde iki şey daha söylüyor:

• Psikolog, gizliliğin sınırlarını hizmet verdiği kişiye açıklar. Toplanan bilgilerin ileride nasıl kullanılabileceğini de bildirir.
• Gizliliğin sınırları, mümkün olduğunda, mesleki ilişkinin başında açıklanır.

Yani ilk görüşmede psikoloğun size gizliliği anlatması beklenir. Anlatmazsa siz sorun.

Gizliliğin sınırları

TPD Etik Yönetmeliği, gizlilik ilkesinin göz ardı edilebileceği durumları sayıyor:

• Danışanın kendine, psikoloğa ya da başkalarına zarar vermiş olması ya da zarar verecek olması
• Hizmet alanın 18 yaşından küçük bir çocuk ya da ergen, cezai ehliyeti olmayan yaşlı ya da engelli bir kişi olduğu her türlü kötüye kullanım durumu

Bu durumlarda psikolog, bir kişinin güvenliğini korumak için gizliliği sınırlı biçimde aşmak zorunda kalabilir. Bunun nasıl yapılacağını ve kimlerle paylaşılacağını psikoloğunuza sorabilirsiniz.

Kayıtlar ve ses kaydı

TPD Etik Yönetmeliği'ne göre kişiye ait her türlü bilgi, değerlendirme, görsel kayıt ve yazılı metin psikolog tarafından korunur. Psikolog, sesinizi ya da görüntünüzü kaydetmeden önce izninizi almak zorundadır.

Psikoloğunuza şunları sorabilirsiniz:

• Görüşme notları tutuluyor mu? Nerede ve ne kadar süre saklanıyor?
• Görüşmeler kaydediliyor mu?
• Notlarıma erişmek istersem ne yapmalıyım?

2025'te çıkan serbest meslek yönetmeliğinin bir hukuk bürosu özetine göre, ruhsatlı birimlerdeki hasta verileri elektronik ortamda güvenli biçimde saklanıyor ve merkezi sağlık veri sistemine aktarılıyor. Aynı özete göre bu kayıtların başka bir sisteme ya da birime aktarılması yasak ve kişi isterse verilerini alabiliyor. Bunun sizin bilgileriniz açısından ne anlama geldiğini psikoloğunuza sorun.

Kişisel veriler ve KVKK

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), sağlık verilerini "özel nitelikli kişisel veri" olarak sayar. Bu tür veriler daha sıkı kurallara tabidir. Psikoloğun ya da kurumun, verilerinizi nasıl işlediğini anlatan bir aydınlatma metni sunması beklenir.

Online görüşmelerde gizlilik

Online terapide gizlilik iki taraflıdır. Psikoloğa hangi uygulamayı kullandığını ve görüşmenin kaydedilip kaydedilmediğini sorun. Kendi tarafınızda da kimsenin duymayacağı bir yer seçin. Ayrıntılar online terapi etkili mi yazısında.

Çocuk ve ergenlerde gizlilik

Çocuk ve ergenlerle çalışırken gizlilik ebeveynler için sık sorulan bir konudur. Çocuğun rahat konuşabilmesi için anlattığı her ayrıntının ebeveyne aktarılmaması gerekebilir. Ancak güvenliği söz konusu olduğunda bu bilgi saklanmaz. Neyin paylaşılacağını baştan psikologla konuşun. Ayrıntılar çocuğumu ne zaman psikoloğa götürmeliyim yazısında.

Çift ve aile terapisinde gizlilik

Birden fazla kişiyle çalışırken gizlilik biraz daha karmaşıktır. Bireysel görüşmelerde söylenenlerin ortak seanslarda nasıl ele alınacağını baştan sorun. Terapistler bu konuda farklı kurallarla çalışabilir. Çift terapisi ve aile terapisi yazılarında bu süreçleri anlattık.

İlk görüşmede sorulacaklar

1. Anlattıklarım hangi durumlarda başkasıyla paylaşılabilir?
2. Notlar nasıl ve ne kadar süre saklanıyor?
3. Görüşmeler kaydediliyor mu?
4. Bir başka uzmanla, örneğin psikiyatristimle, bilgi paylaşımı yapılacak mı? Bunun için onayım alınacak mı?

İlk görüşmenin genel akışını psikologla ilk seans yazısında anlattık.

Sık sorulan sorular

Psikolog anlattıklarımı aileme söyler mi?

Yetişkinseniz, gizliliğin sınırları dışında hayır. Sınırlar kendinize ya da başkasına zarar verme riski gibi durumlarla ilgilidir.

Psikolog anlattıklarımı işverenime söyler mi?

Gizlilik kuralı işvereninizi de kapsar. İş yeri üzerinden alınan hizmetlerde bilginin nasıl paylaşılacağını baştan sorun.

Psikoloğa her şey anlatılır mı?

Terapide istediğiniz her şeyi konuşabilirsiniz. Hazır olmadığınız bir konuyu anlatmak zorunda da değilsiniz. Gizliliğin sınırlarını baştan bildiğinizde neyi paylaşacağınıza daha rahat karar verirsiniz.

Mahkeme psikologdan bilgi isteyebilir mi?

Yasal bir zorunluluk olduğunda psikologdan bilgi istenebilir. Bunun hangi durumlarda ve nasıl olacağı hukuki bir konudur. Endişeniz varsa psikoloğunuza sorun ve bir avukata danışın.

Gizlilik ihlal edildiğini düşünürsem ne yapabilirim?

Önce psikoloğunuzla konuşabilirsiniz. Psikolog bir meslek kuruluşuna üyeyse o kuruluşun etik kuruluna başvurabilirsiniz. Hukuki yollar için bir avukata danışın.

Son olarak

Terapide gizlilik temel kuraldır ve sınırları baştan açıklanmalıdır. Sorularınızı sormaktan çekinmeyin. Ankara'da unvanı belgeyle doğrulanmış psikologları Ankara psikolog rehberinde bulabilirsiniz.

Kaynaklar

• Türk Psikologlar Derneği Etik Yönetmeliği, madde 3.2 ve 3.3 (PDF)
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, madde 6
• Paksoy Hukuk: Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik özeti