Rehber yazısı
Online terapi etkili mi? Araştırmalar ne diyor?
Araştırmalar, video ile yapılan terapinin birçok durumda yüz yüze terapiden geri kalmadığını gösteriyor. Ama herkes ve her durum için uygun değil. Bulguları ve pratik önerileri özetledik.
Güncelleme: · 4 dk okuma
İçindekiler
Online terapi, psikologla video ya da telefon üzerinden yapılan görüşmedir. Araştırmalar, birçok durumda online terapinin yüz yüze terapiden geri kalmadığını gösteriyor. Yine de herkes ve her durum için uygun değildir.
Bu yazıda araştırmaların ne dediğini, online terapinin kimlere uymayabileceğini ve başlamadan önce nelere bakmanız gerektiğini anlattık.
Araştırmalar ne diyor?
Bu konuda iki çalışma öne çıkıyor.
Video ile terapi: 2021'de yayımlanan bir meta-analiz, video üzerinden canlı yapılan terapiyi yüz yüze terapiyle karşılaştıran çalışmaları bir araya getirdi. Sonuç, video ile yapılan terapinin yüz yüze terapiden daha az etkili olmadığı yönündeydi. Etki en belirgin olarak duygudurum sorunlarında uygulanan bilişsel davranışçı terapide görüldü.
İnternet üzerinden bilişsel davranışçı terapi: 2018'de yayımlanan bir başka meta-analiz 20 çalışmayı ve 1.418 katılımcıyı inceledi. Terapist destekli internet programları ile yüz yüze bilişsel davranışçı terapinin etkisi benzer bulundu. İncelenen durumlar arasında sosyal kaygı, panik bozukluk, depresif belirtiler ve uykusuzluk vardı.
Bu iki çalışma aynı şeyi ölçmüyor. İlki canlı video görüşmesini, ikincisi terapist desteğiyle ilerleyen internet programlarını inceliyor. Ortak mesajları şu: Doğru durumda ve doğru uzmanla yapıldığında ekran üzerinden de etkili terapi mümkün.
Online terapi kimler için kolaylık sağlar?
Online terapi özellikle şu durumlarda işe yarar:
- Ofise gitmek için uzun yol yapmanız gerekiyorsa. Ankara gibi büyük bir şehirde bir seans için gidip gelmek, seansın kendisinden uzun sürebilir.
- Çalışma saatleriniz ofis saatlerine uymuyorsa.
- Hareket etmenizi zorlaştıran bir sağlık durumunuz varsa.
- Yaşadığınız ilçede aradığınız alanda çalışan bir psikolog yoksa.
- Başka bir şehre taşındıysanız ve aynı psikologla devam etmek istiyorsanız.
Online terapi kimlere uygun olmayabilir?
Bazı durumlarda yüz yüze görüşme daha uygundur. Karar psikologla birlikte verilmelidir. Genel olarak şu durumlarda dikkatli olmak gerekir:
- Yoğun bir kriz yaşıyorsanız ya da kendinize zarar verme düşünceniz varsa. Böyle bir durumda 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.
- Evde konuşurken sizi dinleyebilecek biri varsa ve rahat konuşamıyorsanız.
- Ev içinde şiddet ya da baskı yaşıyorsanız. Bu durumda ALO 183 hattını da arayabilirsiniz.
- Küçük çocuklarla çalışılacaksa. Oyunla yapılan terapiler genellikle yüz yüze yürütülür.
Avantajları ve dezavantajları
| Avantajları | Dezavantajları |
|---|---|
| Yol süresi yok, zaman kazandırır | Bağlantı kopabilir, ses ve görüntü bozulabilir |
| Başka ilçede ya da şehirde yaşayan bir psikologla çalışabilirsiniz | Evde rahat konuşacak yer bulmak zor olabilir |
| Taşınsanız da aynı psikologla devam edebilirsiniz | Kriz anları için uygun değildir |
| Hareket etmeyi zorlaştıran bir sağlık durumunda erişim kolaylaşır | Küçük çocuklarla oyunla yapılan terapilerde genellikle tercih edilmez |
Online terapi nasıl yapılır?
- Online görüşen bir psikolog seçin. Rehberde kartında "Online" yazan psikologlar online da görüşüyor.
- Telefon ya da WhatsApp ile randevu alın. Ücreti ve kullanılacak uygulamayı bu sırada sorun.
- Görüşme saatinden önce bağlantıyı, kamerayı ve kulaklığı deneyin.
- Görüşmeyi kimsenin duymayacağı bir odada yapın.
- Seans yüz yüze görüşmeyle aynı süre ve düzende ilerler.
Online görüşmeden önce sorulacaklar
Online terapiye başlamadan önce psikoloğa şunları sorun:
- Görüşmeler hangi uygulama üzerinden yapılıyor?
- Görüşmeler kaydediliyor mu? Notlar nerede ve nasıl saklanıyor?
- Bağlantı koparsa ne yapıyoruz?
- Bir kriz anında size ya da başka birine nasıl ulaşabilirim?
- Ücret ve iptal koşulları yüz yüze görüşmeyle aynı mı?
Psikoloğun unvanını ve eğitimini de yüz yüze terapide olduğu gibi kontrol edin. Bunun için psikolog nasıl seçilir yazısındaki listeyi kullanabilirsiniz.
Kendi tarafınızda hazırlık
Online terapinin iyi geçmesi için birkaç basit şey yeterlidir:
- Kimsenin sizi duymayacağı bir oda seçin. Arabada ya da dışarıda görüşmek dikkatinizi dağıtabilir.
- Kulaklık kullanın.
- İnternet bağlantınızı ve kameranızı seanstan önce deneyin.
- Bildirimleri kapatın. Seansı, yüz yüze bir görüşme gibi bölmeden yapmaya çalışın.
- Seanstan hemen sonra işe dönmek yerine birkaç dakika kendinize zaman ayırın.
Yüz yüze mi online mı?
Seçim yaparken iki şeye bakın. Birincisi, düzenli devam etmenizi hangisinin kolaylaştıracağı. İkincisi, evde rahat konuşup konuşamayacağınız.
Bazı psikologlar ikisini birlikte sunar. Örneğin ilk görüşme yüz yüze, sonraki görüşmeler online olabilir. Rehberimizde yüz yüze ve online görüşme seçeneklerini psikolog profillerinde görebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Online terapi yüz yüze terapi kadar etkili mi?
Araştırmalar, video ile yapılan terapinin birçok durumda yüz yüze terapiden daha az etkili olmadığını gösteriyor. Sizin durumunuz için uygun olup olmadığını psikologla konuşun.
Online terapide gizlilik nasıl korunur?
Hangi uygulamanın kullanıldığını, görüşmelerin kaydedilip kaydedilmediğini ve notların nasıl saklandığını psikoloğa sorun. Kendi tarafınızda da kimsenin duymayacağı bir yer seçin.
Kriz anında online terapi uygun mu?
Hayır. Kendinize zarar verme düşünceniz varsa ya da acil bir durumdaysanız 112'yi arayın.
Son olarak
Online terapi birçok kişi için yüz yüze terapi kadar işe yarar ve zaman kazandırır. Ama krizde ya da evde rahat konuşamadığınız durumlarda uygun değildir. Online görüşme yapan psikologları online psikolog sayfasında bulabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil durumda 112'yi arayın.
Ankara'da psikolog arıyorsanız
Unvanı belgeyle doğrulanmış psikologlara ilçe ve uzmanlık alanına göre bakın.