Psikolog nasıl seçilir? Randevudan önce bakılacaklar

İyi bir psikolog bulmak için uzun bir araştırma gerekmez. Birkaç şeye bakmak ve birkaç soru sormak çoğu zaman yeter. Bu yazıda o soruları sırayla topladık.

Acil bir durumdaysanız ya da kendinize zarar verme düşünceniz varsa psikolog aramayı beklemeyin. 112'yi arayın.

1. Ne için destek aradığınızı yazın

Başlamadan önce sizi psikoloğa götüren şeyi iki üç cümleyle yazın. Örneğin "Aylardır uykum kaçıyor ve işte odaklanamıyorum" ya da "Eşimle aynı konuda tekrar tekrar tartışıyoruz".

Bu, doğru uzmanlık alanını seçmenizi kolaylaştırır. Konu bir ilişki ise çift terapisi, bir çocukla ilgiliyse çocuk ve ergen alanında çalışan psikologlara bakmak daha isabetli olur.

2. Unvanı ve eğitimi kontrol edin

Türkiye'de sık kullanılan unvanlar şunlar:

• Psikolog: Psikoloji lisansı olan kişi.
• Klinik psikolog: Psikoloji lisansının üzerine klinik psikoloji yüksek lisansı yapmış kişi.
• Psikolojik danışman: Psikolojik danışmanlık ve rehberlik bölümünden mezun olan kişi.

Unvanlar arasındaki farkı ayrı bir yazıda anlattık. Önemli olan, uzmanın unvanını ve mezun olduğu okulu açıkça söyleyebilmesidir.

Rehberimizde yer alan psikologların unvanlarını belgesine bakarak kontrol ediyoruz. Neyi, nasıl kontrol ettiğimizi doğrulama süreci sayfasında yazdık.

3. Yöntemi ve o yöntemdeki eğitimi sorun

Psikologlar farklı yöntemlerle çalışır. Bilişsel davranışçı terapi, EMDR, psikodinamik terapi bunlardan birkaçıdır. Bir yöntemi uygulamak için lisans eğitimi genellikle yetmez. Ayrı bir eğitim ve süpervizyon gerekir.

Sormanız gereken soru basit: "Bu yöntemin eğitimini nerede aldınız?" Kısa ve net bir yanıt beklemek hakkınızdır.

4. Ruhsat ve hekim yönlendirmesini sorun

Türkiye'de 2025'te çıkan bir yönetmelik, klinik psikologların kendi iş yerlerini Sağlık Bakanlığı ruhsatıyla açmasını düzenledi. Aynı yönetmelik bu birimlerde hekimin tanı koyduğu kişilere hizmet verilmesini öngörüyor. Türk Psikologlar Derneği bu hükme karşı dava açtı.

Kurallar tartışmalı olduğu için en doğrusu sormaktır: "Ruhsatınız var mı? Benim durumumda hekim yönlendirmesi gerekiyor mu?" Ayrıntıları psikolog ve psikiyatrist farkı yazısında bulabilirsiniz.

5. Pratik konuları baştan konuşun

Amerikan Psikoloji Derneği (APA), ilk temasta ücret, randevu ve iptal koşulları ile gizliliğin konuşulmasını öneriyor. Bunları sormak kaba değildir. Terapinin düzenli sürmesi için gereklidir.

• Seans ücreti ne kadar? Zamanla değişir mi?
• Bir seans kaç dakika sürüyor?
• Randevuyu iptal etmem gerekirse ne oluyor?
• Görüşmeler yüz yüze mi, online mı, yoksa ikisi de mümkün mü?
• Ofis nerede? Evime ya da işime yakın mı?

Ankara gibi büyük bir şehirde yol süresi önemlidir. Haftada bir gideceğiniz bir yerin ulaşımı zor ise terapiyi sürdürmek de zorlaşır. Online görüşme bu durumda bir seçenektir. Etkisini online terapi etkili mi yazısında anlattık.

6. İlk görüşmelerden sonra kendinize sorun

Terapide uzmanla aranızdaki ilişki önemlidir. İlk birkaç görüşmeden sonra şunları düşünün:

• Kendimi rahat ve güvende hissettim mi?
• Anlattıklarımın dinlendiğini hissettim mi?
• Neyi hedeflediğimizi konuştuk mu?
• Sorularıma açık yanıt aldım mı?

Yanıtlarınız çoğunlukla "hayır" ise başka bir psikolog denemek normaldir. Bunu psikoloğunuza söyleyebilirsiniz. İyi bir uzman bunu anlayışla karşılar.

Dikkat edilecek işaretler

Şu durumlar sizi düşündürmeli:

• Kesin iyileşme ya da belirli sayıda seansta sonuç sözü veriliyor.
• Uzman unvanını, eğitimini ya da ruhsatını söylemekten kaçınıyor.
• Gizliliğin nasıl korunduğu açıklanmıyor.
• Psikolog size ilaç öneriyor ya da ilacınızı bırakmanızı söylüyor. Bu karar hekime aittir.
• Seans dışında sizinle arkadaşlık ya da iş ilişkisi kurmaya çalışıyor.

İnternetteki yorumlar ve sosyal medyadaki bilinirlik bir fikir verebilir, ama unvanın ve eğitimin yerine geçmez. Yorumların kimin tarafından yazıldığını çoğu zaman doğrulayamazsınız.

Sorulacak soruların listesi

Aşağıdaki listeyi telefonla ya da mesajla ilk temasta kullanabilirsiniz:

1. Unvanınız ve mezun olduğunuz okul nedir?
2. Benim konumla daha önce çalıştınız mı?
3. Hangi yöntemle çalışıyorsunuz, eğitimini nerede aldınız?
4. Ruhsatınız var mı? Hekim yönlendirmesi gerekiyor mu?
5. Seans ücreti, süresi ve iptal koşulları nedir?
6. Yüz yüze ve online görüşme seçenekleri var mı?

Sık sorulan sorular

İlk psikoloğumu beğenmezsem ne yapmalıyım?

Başka bir psikolog denemek normaldir. Uzmanla aranızdaki uyum terapinin önemli bir parçasıdır.

Psikoloğun unvanını nereden kontrol edebilirim?

Uzmandan diplomasını ve varsa sertifikalarını sorabilirsiniz. Rehberimizdeki psikologların unvanlarını belgesiyle biz kontrol ediyoruz.

Ücret konuşmak ayıp mı?

Hayır. Ücret, seans süresi ve iptal koşullarını ilk temasta konuşmak olağandır.

Son olarak

Unvanı, yöntemi ve çalışma koşullarını sorun. İlk görüşmelerden sonra kendinizi nasıl hissettiğinize bakın. Ankara'da unvanı belgeyle kontrol edilmiş psikologlara Ankara psikolog rehberinden ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar

• Türk Psikologlar Derneği: Sıkça Sorulan Sorular
• APA: Understanding psychotherapy and how it works (İngilizce)
• NHS: Types of talking therapies (İngilizce)
• Anadolu Ajansı: Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik yayımlandı
• Aktüel Psikoloji: Türk Psikologlar Derneği'nden yönetmeliğe dava