Psikodinamik terapi nedir? BDT'den farkı

Psikodinamik terapi, bugünkü duygularınızı, düşüncelerinizi ve ilişkilerinizi geçmiş deneyimlerinizle birlikte anlamaya çalışan bir konuşma terapisidir. Kökleri psikanalize dayanır, ama günümüzde genellikle haftada bir ya da iki görüşmeyle, yüz yüze oturarak yapılır.

NHS'in konuşma terapileri listesinde yer alan dinamik kişilerarası terapi de bu aileden gelir. NHS onu, çocukluk deneyimlerinin bugünkü ilişkilerinizi nasıl etkilediğini anlamanıza yardım eden bir terapi olarak tanımlıyor.

Kendinize zarar verme düşünceniz varsa ya da acil bir durumdaysanız 112'yi arayın.

Temel fikir

Psikodinamik yaklaşıma göre yaşadığımız sorunların bir kısmı, farkında olmadığımız, yani bilinç dışı duygu ve ilişki kalıplarından beslenir. Örneğin:

• Farklı ilişkilerde aynı tür hayal kırıklığını tekrar tekrar yaşamak
• Bir duyguyu, örneğin öfkeyi, fark etmeden bastırmak
• Neden olduğunu bilmeden belirli durumlardan kaçınmak

Terapi bu kalıpları fark etmeyi ve anlamayı amaçlar. Psikolog Jonathan Shedler'in 2010'da yayımlanan derlemesine göre psikodinamik terapinin hedefi belirtileri gidermenin ötesine geçer. İçgörüyü desteklemek ve kişinin psikolojik kaynaklarını güçlendirmek de amaçlar arasındadır.

Seanslarda neler olur?

Psikodinamik terapide seanslar genellikle daha serbest akar. Belirli bir gündem ya da ev ödevi çoğu zaman yoktur. Aklınıza geleni konuşursunuz. Terapist şunlara dikkat eder:

• Duygularınız ve onları nasıl ifade ettiğiniz
• Konuşmalarda tekrar eden temalar
• Geçmiş deneyimlerin bugünle bağlantısı
• İlişkilerinizdeki kalıplar
• Terapistle aranızdaki ilişkide ortaya çıkanlar

Son madde bu yaklaşımın belirgin bir özelliğidir. Başka ilişkilerde yaşadığınız duygular terapistle olan ilişkide de ortaya çıkabilir. Bunu konuşmak, bu kalıpları o an ve güvenli bir ortamda görmenizi sağlar.

Bilişsel davranışçı terapiden farkı

İkisi birbirinin rakibi değildir. Hangisinin size uyduğu hedeflerinize ve tercihinize bağlıdır. BDT'yi bilişsel davranışçı terapi nedir yazısında anlattık.

Araştırmalar ne diyor?

Shedler'in 2010'da American Psychologist dergisinde yayımlanan derlemesi şu sonuçlara varıyor:

• Psikodinamik terapinin etki büyüklükleri, kanıta dayalı olarak öne çıkarılan diğer terapilerle benzer düzeyde.
• Terapi bittikten sonra da kazanımlar sürüyor ve gelişmeye devam ediyor.
• Depresyonda bilişsel davranışçı terapiyi kısa süreli psikodinamik terapiyle doğrudan karşılaştıran çalışmalar, BDT'nin daha etkili olduğunu göstermemiş.

Bu bulgular belirli çalışmalara dayanır. Sizin durumunuz için hangi yöntemin uygun olduğunu bir uzmanla konuşun.

Kimlere uygun olabilir?

Psikodinamik terapi özellikle şu durumlarda tercih edilebilir:

• Farklı ilişkilerde benzer sorunları tekrar tekrar yaşıyorsanız
• Kendinizi daha derinden tanımak istiyorsanız
• Belirtilerin ötesinde, hayatınızdaki genel bir tıkanmayı anlamak istiyorsanız

Belirli bir korku ya da alışkanlık üzerinde kısa sürede çalışmak istiyorsanız daha yapılandırılmış yöntemler öne çıkabilir.

Psikodinamik çalışan psikoloğa sorulacaklar

1. Psikodinamik terapi eğitiminizi nerede aldınız? Süpervizyon aldınız mı?
2. Görüşmeler ne sıklıkta olacak?
3. Süre hakkında nasıl bir öngörünüz var?

Genel seçim ölçütleri için psikolog nasıl seçilir yazısına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Psikodinamik terapi yıllarca mı sürer?

Her zaman değil. Kısa süreli psikodinamik terapiler de vardır. Süreyi hedeflerinize göre psikologla birlikte belirlersiniz.

Psikodinamik terapi ile psikanaliz aynı mı?

Aynı kökten gelirler ama psikanaliz genellikle daha sık görüşmeyle ve daha uzun süre yapılır. Psikodinamik terapi çoğu zaman haftada bir ya da iki görüşmeyle, yüz yüze oturarak yürütülür.

Terapist bana tavsiye verir mi?

Psikodinamik terapide terapist genellikle doğrudan tavsiye vermez. Neler yaşadığınızı birlikte anlamaya çalışırsınız.

Son olarak

Psikodinamik terapi, bugünkü duygu ve ilişkileri geçmişle birlikte anlamaya çalışır. Kazanımların terapi sonrasında da sürdüğünü gösteren araştırmalar var. Ankara'da bireysel çalışan psikologları bireysel terapi sayfasında bulabilirsiniz.

Kaynaklar

• Shedler (2010): The efficacy of psychodynamic psychotherapy, American Psychologist (İngilizce)
• AGIP: Shedler (2010) özeti (İngilizce)
• NHS: Types of talking therapies (İngilizce)