Rehber yazısı
Oyun terapisi nedir? Ebeveynler için rehber
Oyun terapisi, çocuğun kendini oyunla anlatmasına dayanan bir terapi yöntemidir. Seansın nasıl geçtiğini, ebeveynin rolünü ve araştırmaların ne dediğini anlattık.
Güncelleme: · 3 dk okuma
İçindekiler
Oyun terapisi, çocuğun duygularını ve yaşadıklarını oyun yoluyla ifade etmesine dayanan bir terapi yöntemidir. Küçük çocuklar hissettiklerini sözle anlatmakta zorlanabilir. Oyun ise onların doğal ifade biçimidir.
Bu yazıda oyun terapisinin nasıl işlediğini, hangi yaştaki çocuklar için kullanıldığını ve ebeveyn olarak sizin rolünüzü anlattık.
Oyun neden terapide kullanılır?
Bir yetişkin "Son zamanlarda çok kaygılıyım" diyebilir. Dört yaşındaki bir çocuk bunu aynı şekilde söyleyemez. Ama oyuncak bir hayvanı sürekli saklayarak ya da bebeklerle aynı sahneyi tekrar tekrar oynayarak gösterebilir.
Oyun terapisinde terapist, çocuğun oyununda ortaya çıkan bu temaları fark eder. Çocuğun duygularını adlandırmasına, zor deneyimleri işlemesine ve yeni baş etme yolları denemesine yardım eder.
Hangi yaştaki çocuklar için?
Oyun terapisi en çok okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocuklarla kullanılır. Kaynaklar sıklıkla 3 ile 12 yaş aralığını anar. Amerikan Psikoloji Derneği'nin yayımladığı bir kitap, oyun terapisinin 6 ile 12 yaş arasındaki çocuklara da uyarlanabileceğini anlatıyor.
Ergenlerle çalışırken genellikle konuşmaya dayalı yöntemler öne çıkar. Ancak bazı terapistler bu yaşta da sanat, kum tepsisi ya da oyun unsurlarından yararlanır.
Bir seans nasıl geçer?
Oyun terapisi genellikle oyuncaklarla donatılmış bir oyun odasında yapılır. Odada bebekler, hayvan figürleri, kuklalar, boya malzemeleri, kum tepsisi gibi malzemeler bulunabilir.
Terapistin yaklaşımına göre seans iki şekilde ilerleyebilir:
- Yönlendirici olmayan yaklaşım: Çocuk ne oynayacağını kendisi seçer. Terapist eşlik eder, gözlemler ve çocuğun duygularını ona yansıtır.
- Yönlendirici yaklaşım: Terapist belirli bir amaca yönelik oyunlar ya da etkinlikler önerir.
Birçok terapist ikisini birlikte kullanır. Seans süresini ve sıklığını terapist ilk görüşmelerde sizinle birlikte belirler.
Ebeveynin rolü
Oyun terapisinde ebeveyn sürecin önemli bir parçasıdır. Terapist genellikle ebeveynlerle ayrıca görüşür. Bu görüşmelerde çocuğun evdeki durumu konuşulur ve evde neler yapılabileceği paylaşılır.
Bazı yaklaşımlarda ebeveynlere, evde çocuklarıyla belirli oyun seansları yapmaları öğretilir. Aşağıda anlattığımız meta-analizde, ebeveynlerin sürece katıldığı çalışmalarda en yüksek etki görüldü.
Çocuğun seanslarda anlattıklarının her ayrıntısı size aktarılmayabilir. Bu, çocuğun kendini güvende hissetmesi için gereklidir. Neyin paylaşılacağını baştan terapistle konuşun. Çocuğun ya da başka birinin güvenliği söz konusuysa bu bilgi sizden saklanmaz.
Araştırmalar ne diyor?
2005'te yayımlanan bir meta-analiz, 1953 ile 2000 arasında yapılmış 93 kontrollü çalışmayı inceledi. Oyun terapisi alan çocuklarda, almayanlara göre olumlu bir etki bulundu. Etki, ebeveynlerin sürece katıldığı çalışmalarda en yüksekti.
Bu çalışmanın incelediği araştırmaların bir kısmı eskidir. Yine de oyun terapisinin uzun süredir araştırılan bir yöntem olduğunu gösteriyor.
Hangi durumlarda başvurulur?
Oyun terapisine çocuğun yaşadığı zorluk günlük hayatını etkilediğinde başvurulur. Örneğin:
- Uzun süren kaygı ya da korkular
- Boşanma, kayıp ya da taşınma gibi büyük değişiklikler
- Öfke patlamaları ya da davranış sorunları
- Travmatik bir olay
Hangi durumda destek aramanız gerektiğini çocuğumu ne zaman psikoloğa götürmeliyim yazısında ayrıntılı anlattık.
Çocuğunuz kendine zarar veriyorsa ya da hayati bir tehlike varsa 112'yi arayın.
Oyun terapistine sorulacaklar
Oyun terapisi ayrı bir eğitim gerektirir. Terapiste şunları sorabilirsiniz:
- Oyun terapisi eğitiminizi nerede aldınız? Süpervizyon aldınız mı?
- Yönlendirici mi, yönlendirici olmayan bir yaklaşımla mı çalışıyorsunuz?
- Ebeveynlerle ne sıklıkta görüşüyorsunuz?
- Seanslarda konuşulanlardan bize neler aktarılacak?
Sık sorulan sorular
Oyun terapisi sadece oyun oynamak mı?
Hayır. Oyun, terapistin çocuğu anlamak ve ona yardım etmek için kullandığı bir araçtır. Terapist oyundaki temaları gözlemler ve belirli bir amaçla çalışır.
Oyun terapisi online yapılabilir mi?
Oyun terapisi genellikle oyun odasında, yüz yüze yapılır. Online seçeneği terapistinize sorun.
Ebeveyn olarak seanslara katılabilir miyim?
Bu, terapistin yaklaşımına bağlıdır. Bazı seanslar yalnızca çocukla, bazıları ebeveynle birlikte yapılabilir.
Son olarak
Oyun terapisi, çocuğun kendini oyunla anlatmasına ve zor deneyimleri bu yolla işlemesine dayanır. Ebeveynlerin katılımı süreci güçlendirir. Ankara'da çocuklarla çalışan psikologları çocuk ve ergen sayfasında bulabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil durumda 112'yi arayın.
Ankara'da psikolog arıyorsanız
Unvanı belgeyle doğrulanmış psikologlara ilçe ve uzmanlık alanına göre bakın.