Rehber yazısı
Depresyon belirtileri nelerdir? Üzüntüden farkı
Depresyon yalnızca üzgün hissetmek değildir. Duygusal, bedensel ve sosyal belirtilerini, olağan üzüntüden farkını ve ne zaman destek aramanız gerektiğini anlattık.
Güncelleme: · 3 dk okuma
İçindekiler
Depresyon, haftalarca süren ve günlük hayatı etkileyen bir ruh sağlığı sorunudur. Yalnızca üzgün hissetmek değildir. Uyku, iştah, enerji, düşünceler ve ilişkiler de etkilenir.
Bu yazı tanı koymaz. Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceleriniz varsa beklemeyin, 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.
Duygusal belirtiler
NHS'in saydığı duygusal belirtilerden bazıları:
- Sürekli çökkün ya da üzgün hissetmek
- Umutsuz ve çaresiz hissetmek
- Kendine güvenin azalması
- Sık sık ağlamak
- Karar vermekte zorlanmak
- Hayattan zevk alamamak
- İntihar düşünceleri
Bedensel belirtiler
Depresyon bedeni de etkiler. NHS şunları sayıyor:
- Her zamankinden yavaş hareket etmek ya da konuşmak
- İştahta ya da kiloda değişiklik
- Enerjinin azalması
- Uyku düzeninin bozulması
- Nedeni açıklanamayan ağrılar
- Cinsel isteğin azalması
Sosyal belirtiler
- Arkadaşlarla görüşmekten kaçınmak
- Hobileri ve ilgi alanlarını bırakmak
- Ev, iş ya da aile hayatında zorluklar
Bu belirtiler yavaş yavaş gelişebilir. Kişi bir şeylerin değiştiğini fark etmeyebilir. Bazen önce çevresindekiler fark eder.
Depresyon neden olur?
Depresyonun tek bir nedeni yoktur. NHS'in saydığı etkenlerden bazıları:
- Yakınını kaybetmek, boşanma, hastalık, işini kaybetmek ya da para sıkıntısı gibi zorlayıcı yaşam olayları
- Kendine güvenin düşük olması ya da kendini aşırı eleştirmek gibi kişilik özellikleri
- Ailede depresyon geçirmiş biri olması
- Doğum sonrası dönem ve menopoz
- Yalnızlık, aileden ve arkadaşlardan kopmak
- Alkol ve madde kullanımı
- Uzun süreli ya da ağır bir hastalık
Bazen belirgin bir neden olmadan da depresyon başlayabilir.
Üzüntüden ve yastan farkı
Kötü bir olaydan sonra üzülmek olağandır. Olağan üzüntü zamanla azalır ve kişi günlük işlerini sürdürebilir.
Yas da bir hastalık değildir. NHS, yası bir kayba verilen tamamen doğal bir tepki olarak tanımlıyor. NHS'e göre intihar düşünceleri ve psikoz belirtileri yasta seyrek görülür. Yası ayrı bir yazıda anlattık.
Ne zaman destek aramalı?
NHS, depresyon belirtilerini 2 haftadan uzun süre, günün büyük bölümünde ve hemen her gün yaşıyorsanız bir hekime görünmenizi öneriyor.
Şu durumlarda beklemeyin:
- Kendinize zarar verme düşünceniz varsa: 112
- Günlük işlerinizi yapamıyorsanız
- Uyku ve iştahınız belirgin biçimde bozulduysa
Türkiye'de depresyon tanısını hekim koyar. İlaç tedavisine psikiyatrist karar verir. Terapi için psikologla çalışılabilir. Klinik psikologların bazı durumlarda hekim yönlendirmesiyle çalışması öngörüldüğü için randevu öncesinde psikoloğa sorun. Ayrıntılar psikolog ve psikiyatrist farkı yazısında.
Depresyonun şiddeti
NHS'e göre hekimler depresyonu hafif ya da orta ve ağır olarak değerlendirir. Bunu yaparken belirtilerin ne sıklıkta olduğuna, ne kadar yoğun olduğuna ve günlük hayatı ne kadar etkilediğine bakarlar. Destek türü de buna göre değişir.
NHS'in tedavi sayfasına göre hafif depresyonda rehberli öz yardım, egzersiz ve konuşma terapileri öne çıkıyor. Bilişsel davranışçı terapi ve danışmanlık genellikle 8 ile 16 seans sürüyor. Orta ve ağır depresyonda ilaç ve bilişsel davranışçı terapinin birlikte kullanılması, NHS'e göre çoğu zaman tek başına birinden daha iyi sonuç veriyor.
Yakınınızda depresyon belirtileri görüyorsanız
- Yargılamadan dinleyin. Çözüm sunmak zorunda değilsiniz.
- "Kendini topla" gibi cümlelerden kaçının.
- Bir uzmanla görüşmesini önerin. İsterse randevu almasına yardım edin.
- Kendine zarar verme düşüncesinden söz ediyorsa bunu ciddiye alın ve 112'yi arayın.
Siz de desteğe ihtiyaç duyabilirsiniz. Yakınınıza destek olurken kendinizi ihmal etmeyin.
Sık sorulan sorular
Depresyon kendiliğinden geçer mi?
Belirtiler 2 haftadan uzun sürüyorsa NHS bir hekime görünmeyi öneriyor. Beklemek yerine bir değerlendirme almak daha güvenlidir.
Depresyonda psikoloğa mı psikiyatriste mi gidilir?
Tanıyı hekim koyar, ilaç kararını psikiyatrist verir. Terapi için psikologla çalışılabilir. İkisi birlikte de çalışabilir.
Online test depresyonu gösterir mi?
İnternetteki testler tanı koymaz. Belirtileriniz sizi endişelendiriyorsa bir uzmanla görüşün.
Son olarak
Depresyon yaygın ve üzerinde çalışılabilen bir sorundur. Belirtiler iki haftadan uzun sürüyorsa destek almak için beklemeyin. Ankara'da depresyonla çalışan psikologları depresyon sayfasında bulabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil durumda 112'yi arayın.
Ankara'da psikolog arıyorsanız
Unvanı belgeyle doğrulanmış psikologlara ilçe ve uzmanlık alanına göre bakın.